Πλαστικά απόβλητα

Τα πλαστικά απορρίμματα στο περιβάλλον μας γενικά και στους ωκεανούς και τις θάλασσες ειδικότερα, αποτελούν ένα αυξανόμενο πρόβλημα που επηρεάζει την άγρια ζωή, τα οικοσυστήματα και τους ανθρώπους. Κάθε κομμάτι πλαστικού που έχει δημιουργηθεί ποτέ εξακολουθεί να υπάρχει στον κόσμο μας, επειδή το πλαστικό μιας χρήσης κατασκευάζεται για να διαρκεί για πάντα, αλλά συχνά χρησιμοποιείται μόνο για λίγα λεπτά, πριν πεταχτεί. Οι σακούλες μεταφοράς, τα μπουκάλια ποτών, τα ποτήρια καφέ, οι συσκευασίες και οτιδήποτε πλαστικό έχει σύντομη διάρκεια ζωής, αποτελούν ένα μεγάλο μέρος του προβλήματος και ταυτόχρονα ένα μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας. Φτηνά και μιας χρήσης, μεταφέρονται στους ωκεανούς από τα ποτάμια και τις παράκτιες πόλεις, ή απλά πετιούνται στη θάλασσα. Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι από εμάς χρησιμοποιούμε περισσότερα από αυτά τα πλαστικά από ό,τι χρειάζεται και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ήρθε η ώρα να δράσουμε και να αλλάξουμε την καθημερινότητά μας με τρόπο που θα συμβάλει στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και της ρύπανσης. 
Είναι μια επείγουσα έκκληση και πρέπει να δράσουμε σήμερα! Δουλεύοντας μαζί και ο καθένας ξεχωριστά, οι επιλογές μας μπορούν να συμβάλουν στον καθαρισμό του ωκεανού - και να κάνουμε τη Γη ξανά ένα ασφαλές μέρος.
        

Ας ρίξουμε μια ματιά σε ορισμένες πρακτικές που μπορείτε να υιοθετήσετε και να ακολουθήσετε για να συμμετέχετε ενεργά στον αγώνα κατά των πλαστικών απορριμμάτων:

I. Συμμετέχετε ή οργανώστε έναν τοπικό καθαρισμό. Καθαρίστε τη γειτονιά ή την παραλία, γιατί κάθε κομμάτι πλαστικού που μαζεύουμε είναι ένα κομμάτι λιγότερο στη φύση μας. Αν ζείτε δίπλα σε θάλασσα ή ποτάμι, μπορείτε να προσφέρετε εθελοντικά τη συλλογή απορριμμάτων στην τοπική σας κοινότητα, απομακρύνοντας έτσι τα πλαστικά από τις υδάτινες οδούς και αποτρέποντας έτσι να φτάσουν εξαρχής στον ωκεανό. Υπάρχουν πολλές οργανώσεις που αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες για τον καθαρισμό, στις οποίες μπορεί να συμμετάσχει ο καθένας από εμάς. Ακόμη και αν δεν υπάρχουν τέτοιες πρωτοβουλίες, ο καθένας μπορεί να πάρει ανεξάρτητα την απόφαση και να καθαρίσει έστω και ένα μικρό μέρος, παίρνοντας απλώς μια σακούλα σκουπιδιών και περπατώντας στην πόλη ή στην παραλία. Σε κάθε περίπτωση, θα αποτελέσει ένα εμπνευσμένο και θετικό πρότυπο!
Δυστυχώς, το πλαστικό βρίσκεται παντού και για το λόγο αυτό κάθε μικρή δράση σε μικρή κλίμακα κάνει τη διαφορά στον αγώνα για την αλλαγή της σημερινής κατάστασης της πλαστικής ρύπανσης!

II. Ένα από τα κύρια όπλα που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να σταματήσουμε τη ρύπανση των ωκεανών είναι η έρευνα. Εμβαθύνοντας τις γνώσεις μας για τις επιπτώσεις του ζητήματος, μπορούμε να αρχίσουμε να εφαρμόζουμε καλύτερες πολιτικές για όλους.
Το να είμαστε πιο ευαισθητοποιημένοι και ενημερωμένοι, να ελέγχουμε τις ετικέτες των προϊόντων, το να επιλέγουμε να αγοράσουμε από μια εταιρεία είναι σαν ψήφος εμπιστοσύνης - αν οι κατασκευαστές βλέπουν ότι λιγότεροι άνθρωποι αγοράζουν από αυτούς λόγω της στάσης τους απέναντι στα πλαστικά, είναι πιθανό να κάνουν θετικές αλλαγές.
Οι εταιρείες αρέσκονται να παρουσιάζονται ως πράσινες και βιώσιμες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι και στην πραγματικότητα. Το «βάψιμο των δραστηριοτήτων της εταιρείας με μια πράσινη απόχρωση» ονομάζεται greenwashing. Τα παραδείγματα του greenwashing είναι αμέτρητα, επίσης όσον αφορά το ζήτημα της ρύπανσης από πλαστικά. Μερικές φορές, οι καταναλωτές παραπλανώνται από προϊόντα που δεν είναι τόσο πράσινα όσο φαίνονται. Τα βιοπλαστικά θεωρούνται η πιο φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική λύση στα πλαστικά με βάση το πετρέλαιο. Ωστόσο, μπορούν ακόμα να συμβάλλουν στη ρύπανση από πλαστικά, στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στη χρήση γης, επειδή δεν είναι πάντα όλα τα βιοπλαστικά βιοδιασπώμενα. Ενώ ορισμένα βιοπλαστικά, όπως αυτά που προέρχονται από άμυλο καλαμποκιού, αποσυντίθενται στο έδαφος, άλλα διασπώνται μόνο σε υψηλές θερμοκρασίες ή μετά από επεξεργασία σε χώρο υγειονομικής ταφής υπό πολύ συγκεκριμένες συνθήκες. Ακόμη και τα βιοδιασπώμενα βιοπλαστικά μπορεί να καταλήξουν σε χώρους υγειονομικής ταφής και να παράγουν μεθάνιο καθώς αποσυντίθενται. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα βιοπλαστικά εξακολουθούν να είναι απλά πλαστικά, ακόμη και αν είναι κατασκευασμένα από διαφορετικό υλικό.
Για παράδειγμα, για να δείξετε σε μια εταιρεία ότι θα προτιμούσατε μια βιώσιμη συσκευασία, πρέπει είτε να βρείτε ένα εξίσου ελκυστικό προϊόν σε καλύτερη συσκευασία και να αγοράσετε αυτό αντί αυτού, είτε να επικοινωνήσετε το αίτημά σας για αλλαγή απευθείας στην εταιρεία. 

III. Οργανώσεις υπό την ηγεσία των νέων αποδεικνύονται αποτελεσματικές στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους των πλαστικών για το περιβάλλον μας, προσφέροντας εργαστήρια εμπλοκής της τοπικής κοινότητας, προωθώντας προϊόντα χωρίς πλαστικά και μιλώντας σε δημόσιες εκδηλώσεις και σε σχολεία. Οι πρωτοβουλίες κοινοτικής δέσμευσης και εκπαίδευσης που υποστηρίζουν την κατάργηση του πλαστικού στον κόσμο μας είναι ένα ισχυρό μέσο για τη δημιουργία αλλαγών στους καταναλωτές. 
Οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού, για παράδειγμα, που εμπλέκουν και εκπαιδεύουν τις τοπικές κοινότητες σχετικά με τα πλαστικά απόβλητα, μπορούν να ωθήσουν τη δράση της κοινότητας και να επηρεάσουν τις επιλογές των καταναλωτών. 
Για το λόγο αυτό, προσπαθήστε να γίνετε μέλος μιας οργάνωσης και να αναλάβετε δράση για την προώθηση της επείγουσας ανάγκης αντίδρασης ενάντια στην κυριαρχία του πλαστικού. Συμμετέχετε σε μια εκστρατεία της οργάνωσης ή αναλάβετε την πρωτοβουλία να οργανώσετε μια δική σας στην τοπική σας κοινότητα. Ακόμη και αν ακούγεται δύσκολο, οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν πραγματική διαφορά στον τρόπο χρήσης του πλαστικού, στέλνοντας τα σωστά μηνύματα στους πολίτες, στις εταιρείες, ακόμη και στις κυβερνήσεις. 
Εκστρατείες σε όλο τον κόσμο έχουν αποδεδειγμένα συμβάλει στην αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη ρύπανση από πλαστικό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στη λήψη μέτρων. Η εκστρατεία Be Ready To Change (LINK) είναι ένα παράδειγμα εκστρατείας που οργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ξεκίνησε το 2018 επικοινωνώντας ότι τα πλαστικά προϊόντα και οι συσκευασίες μιας χρήσης δεν είναι μόνο κακής ποιότητας αλλά και ότι δεν είναι πλέον κοινωνικά αποδεκτά.

Ακολουθούν μερικές συμβουλές που μπορούμε να προσαρμόσουμε στην καθημερινότητά μας:

• Αντικαταστήστε τις πλαστικές σακούλες με επαναχρησιμοποιούμενες, από ύφασμα ή ίνες. Αυτό κοστίζει επίσης λιγότερο. Χρησιμοποιήστε μια επαναχρησιμοποιήσιμη σακούλα προϊόντων. Μια απλή πλαστική σακούλα μπορεί να χρειαστεί 1.000 χρόνια για να αποσυντεθεί, οπότε αγοράστε ή φτιάξτε τη δική σας επαναχρησιμοποιήσιμη σακούλα προϊόντων.
• Μειώστε τη χρήση πλαστικών ποτηριών, πιάτων, μαχαιροπήρουνων και μπουκαλιών μίας χρήσης. Για παράδειγμα, φέρτε το δικό σας επαναχρησιμοποιούμενο μπουκάλι στη δουλειά ή επιλέξτε μεταλλικά ή γυάλινα δοχεία τροφίμων στα οποία μπορείτε να τοποθετήσετε το γεύμα σας.
• Σταματήστε να χρησιμοποιείτε πλαστικά καλαμάκια και ακόμη και αν είναι απαραίτητο για εσάς, αγοράστε ένα επαναχρησιμοποιούμενο καλαμάκι από ανοξείδωτο ατσάλι ή γυαλί. Να θυμάστε ότι και αυτού του είδους τα καλαμάκια απαιτούν ένα ορισμένο ποσό ενέργειας για να παραχθούν, οπότε όταν είναι δυνατόν επιλέξτε χάρτινα ή, ακόμη καλύτερα, σκεφτείτε να μην τα χρησιμοποιείτε καθόλου.
• Προγραμματίστε εκ των προτέρων αγοράζοντας τρόφιμα και προϊόντα καθαρισμού χύμα για να αποφύγετε τα άχρηστα πλαστικά περιτυλίγματα. Σήμερα, πολλά σούπερ μάρκετ και τοπικά καταστήματα σας επιτρέπουν να γεμίζετε τα δικά σας βάζα/σακούλες. Αγοράστε τρόφιμα, όπως δημητριακά, ζυμαρικά και ρύζι από κάδους χύμα, τα οποία συνήθως είναι και καλύτερης ποιότητας. Όχι μόνο μπορείτε να εξοικονομήσετε χρήματα επιλέγοντας να ψωνίζετε με αυτόν τον τρόπο, αλλά χρησιμοποιείτε επίσης πολύ λιγότερες συσκευασίες και πλαστικά μιας χρήσης. Φέρτε μαζί σας τα δικά σας δοχεία!
• Αποφύγετε την αγορά και τη χρήση καλλυντικών που περιέχουν πλαστικά μικροσφαιρίδια. Βρείτε προϊόντα που είναι αγνά και φιλικά προς το περιβάλλον ή φτιάξτε τα δικά σας προϊόντα καθαρισμού που θα είναι λιγότερο τοξικά και θα εξαλείψουν την ανάγκη για πολλαπλά πλαστικά μπουκάλια καθαριστικών.
• Εξετάστε το ενδεχόμενο να αποφεύγετε την αγορά κατεψυγμένων τροφίμων, επειδή η συσκευασία τους είναι ως επί το πλείστον πλαστική. Ακόμη και αυτές που φαίνονται να είναι από χαρτόνι είναι επικαλυμμένες με ένα λεπτό στρώμα πλαστικού. Επιπλέον, θα τρώτε λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα. Αντ' αυτού, αγοράζετε φρέσκα χρησιμοποιώντας μια επαναχρησιμοποιούμενη τσάντα.
• Επαναχρησιμοποιήστε δοχεία για εναλλακτικούς σκοπούς. Χρησιμοποιήστε και επαναχρησιμοποιήστε το πλαστικό όσο μπορείτε, και στη συνέχεια γίνετε δημιουργικοί και επαναχρησιμοποιήστε το για κάτι άλλο.
• Ζητήστε από τον τοπικό σας μανάβη να πάρει πίσω τα πλαστικά δοχεία (για μούρα, ντομάτες κ.λπ.). Αν ψωνίζετε από μια λαϊκή αγορά, μπορούν να σας τα ξαναγεμίσουν.
• Αγοράστε μεταχειρισμένα ρούχα ή επιλέξτε αυτά που είναι κατασκευασμένα από φυσικά, βιώσιμα ή ανακυκλωμένα υλικά. Η γρήγορη μόδα είναι ένας από τους μεγαλύτερους ρυπαντές στον κόσμο. Ένας από τους λόγους γι' αυτό είναι ότι τόσα πολλά ρούχα από μάρκες γρήγορης μόδας είναι κατασκευασμένα από πλαστικά: πολυεστέρα, νάιλον, ακρυλικό. Έτσι, όταν οι μάζες των ρούχων πηγαίνουν στις χωματερές αφού φορεθούν μία ή δύο φορές, δεν βιοδιασπώνται για εκατοντάδες χρόνια. Αντ' αυτού, αν θέλετε να αγοράσετε καινούργια ρούχα, συνεχίστε να αγοράζετε ρούχα κατασκευασμένα από βιώσιμα ή ανακυκλωμένα υλικά.